UNG THƯ ĐẠI TRỰC TRÀNG LÀ GÌ? CURCUMIN CÓ HỖ TRỢ KHÔNG?

Theo thống kê của GLOBOCAN 2020, tỉ lệ người mắc ung thư đại trực tràng ở Việt Nam đứng thứ 5 sau ung thư gan, ung thư phổi, ung thư vú, ung thư dạ dày. Đối với nam giới ung thư đại trực tràng đứng thứ 4 về tỷ lệ ca mắc mới và đứng thứ 3 đối với nữ giới.  Bất chấp những tiến bộ trong các liệu pháp phẫu thuật và y tế, tỷ lệ chữa khỏi và khả năng sống lâu dài đã thay đổi rất ít trong vài thập kỷ qua.

Yếu tố di truyền và môi trường đóng vai trò quan trọng trong căn nguyên của ung thư đại trực tràng. Tỉ lệ bệnh nhân mắc ung thư đại trực tràng liên quan đến yếu tố di truyền chiếm 5-10% tổng số bệnh nhân. Hội chứng phổ biến nhất là hội chứng Lynch. Hội chứng này do đột biến ở một trong các gen liên quan đến hệ thống sửa chữa DNA: MLH1, MSH2, MSH6, PMS2 hoặc EPCAM. Các gene này bị đột biến dẫn đến quá trình sửa sai của DNA bị rối loạn làm tích lũy các đột biến hình thành nên khối u dẫn đến ung thư. Những người mắc hội chứng Lynch có nguy cơ cao bị ung thư đại trực tràng. Hội chứng di truyền phổ biến thứ hai là hội chứng đa polyp tuyến gia đình. Hội chứng này do đột biến trong gene polyposis coli (APC) – gene kiểm soát hoạt động của con đường tín hiệu Wnt. Hầu hết bệnh nhân mắc bệnh đa polyp tuyến gia đình có số lượng lớn các khối u đại trực tràng phát triển dẫn đến ung thư. Bên cạnh đó, yếu tố môi trường và lối sống như hút thuốc lá, uống rượu bia, ăn các thực phẩm sống,… cũng là yếu tố nguy cơ cao trong ung thư đại trực tràng thông qua các thay đổi biểu sinh chủ yếu là sự methyl hóa DNA các đảo CpG ức chế khối u làm các các gene này không được biểu hiện.

Công trình nghiên cứu khoa học gốc và link tham khảo:

Link: 10.1038 / nrdp.2015.65

Chế độ ăn giàu chất béo không bão hòa đa, thịt đỏ và ít rau được coi là yếu tố nguy cơ chính đối với ung thư đại trực tràng. Việc điều chỉnh thành phần chế độ ăn uống có thể được sử dụng như một chiến lược để ngăn chặn sự khởi phát của ung thư đại trực tràng và curcumin là một thành phần thực phẩm hấp dẫn. Theo nghiên cứu của các nhà khoa học đến từ các trường Đại học ở Malaysia và Đại học Bari của Italy đã cho thấy curcumin ngăn chặn sự phát triển của ung thư đại trực tràng thông qua cơ chế ngăn chặn chu kì tế bào và cảm ứng quá trình apoptosis:

  • Ngăn chặn chu kì tế bào: Không cho tế bào tiến vào pha S của chu kì, các tế bào bị bắt giữ lại tại điểm kiểm soát G1/S thông qua việc curcumin điều chỉnh làm giảm sự biểu hiện của cyclin-D1.
  • Cảm ứng quá trình apoptosis: Curcumin tác động vào các protein liên quan đến đường truyền tín hiệu từ đó cảm ứng quá trình apoptosis của tế bào ung thư: COX-2, superoxidedismutase (SOD), các nhân tố phiên mã (β-catenin, NF-κB, AP-1), ROS, Bcl-2 họ protein (Bak, Bcl-2, Bax, và Bcl-xL), enzyme protease (caspase 3, caspase 8),…

Sơ đồ tác động của curcumin cảm ứng quá trình apoptosis:

Nguồn: https://dx.doi.org/10.3390%2Fijms20102454

Công trình nghiên cứu khoa học gốc và link tham khảo:

Link: https://dx.doi.org/10.3390%2Fijms21072364